Kto wydaje zezwolenie na transport ponadgabarytowy?

Zezwolenie na transport ponadgabarytowy wydaje starosta (kategorie I i II) albo Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (kategorie III–V), w zależności od wymiarów i masy pojazdu. Od 1 lipca 2026 r. wnioski do GDDKiA trafiają nie do Centrali, lecz do jednego z 16 Oddziałów regionalnych. W Polsce obowiązuje pięć kategorii takich zezwoleń, a czas ich wydania wynosi od 3 do 14 dni roboczych. Poniżej wyjaśniamy, który organ odpowiada za wydanie zezwolenia w Twoim przypadku i czym różnią się poszczególne kategorie.

Rodzaje zezwoleń

W sytuacji, w której pojazd, a konkretnie naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem bądź bez niego przekracza dozwolone normy, konieczne jest załatwienie odpowiedniego zezwolenia. Jakie zezwolenia możesz uzyskać, organizując transport ponadgabarytowy?

Zezwolenia według czasu obowiązywania

Zezwolenia kategorii I są wydawane wyłącznie na okres 12 miesięcy. Zezwolenia kategorii II, III i IV mogą obowiązywać przez 1, 6, 12 lub 24 miesiące, w zależności od potrzeb przewoźnika. Zezwolenie kategorii V dotyczy jednokrotnego lub wielokrotnego przejazdu po wskazanej trasie: jednokrotne jest ważne 14 dni, a wielokrotne 30 dni.

Zezwolenia według dopuszczalnych parametrów pojazdu

O tym, jaka kategoria zezwolenia jest wymagana, decydują wymiary pojazdu (szerokość, wysokość i długość), rzeczywista masa całkowita oraz naciski osi. Poszczególne kraje Unii Europejskiej ustalają własne przepisy dotyczące transportu ponadnormatywnego, dlatego przy przewozach międzynarodowych warto na bieżąco sprawdzać aktualne regulacje obowiązujące w każdym obsługiwanym kraju.

Kategorie transportów ponadgabarytowych

Transport gabarytowy obejmuje różne rodzaje pojazdów i ładunków, które ze względu na swoje rozmiary czy masę wymagają specjalnych zezwoleń na poruszanie się po drogach publicznych. Od 13 marca 2021 r. obowiązuje pięć kategorii zezwoleń (I–V). Poniżej przedstawiamy ich główne założenia.

Kategoria I

• Dotyczy pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu takich pojazdów z przyczepą specjalną, których długość, wysokość, naciski osi oraz rzeczywista masa całkowita nie są większe od dopuszczalnych.
• Obowiązuje na drogach publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
• Wydaje starosta, na okres 12 miesięcy, w terminie 3 dni roboczych.

Kategoria II

• Dotyczy pojazdów o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, o szerokości do 3,2 m, długości do 15 m dla pojedynczego pojazdu lub 23 m dla zespołu pojazdów, i wysokości do 4,3 m.
• Obowiązuje na wszystkich drogach publicznych.
• Wydaje starosta, a przy wjeździe na terytorium Polski naczelnik urzędu celno-skarbowego, na 1, 6, 12 lub 24 miesiące, w terminie 3 dni roboczych.

Kategoria III

• Obejmuje parametry takie jak w kategorii II, a dodatkowo zespoły pojazdów o skrętnych osiach o długości do 30 m.
• Wydaje wyłącznie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, na 1, 6, 12 lub 24 miesiące, w terminie 3 dni roboczych. Od 1 lipca 2026 r. wniosek należy kierować do wybranego Oddziału GDDKiA, a nie do Centrali.

Kategoria IV

• Dotyczy pojazdów o szerokości do 3,4 m na drogach jednojezdniowych i do 4 m na drogach dwujezdniowych klasy A i S, długości do 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów lub 30 m dla zespołu o skrętnych osiach, wysokości do 4,3 m oraz rzeczywistej masie całkowitej do 60 t.
• Wydaje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, na 1, 6, 12 lub 24 miesiące, w terminie 3 dni roboczych. Od 1 lipca 2026 r. wniosek należy kierować do wybranego Oddziału GDDKiA, a nie do Centrali.

Kategoria V

• Dotyczy pojazdów o wymiarach, rzeczywistej masie całkowitej lub naciskach osi większych niż w kategoriach I–IV.
• Trasa przejazdu jest każdorazowo ustalana indywidualnie z zarządcami dróg.
• Wydaje wyłącznie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, w terminie 14 dni roboczych, wydłużanym do 30 dni, gdy trasa wymaga przystosowania infrastruktury drogowej. Od 1 lipca 2026 r. wniosek wraz z opłatą składa się w wybranym, jednym z szesnastu Oddziałów GDDKiA.

Od decyzji starosty (kategoria I i II) przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Od decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (kategorie III–V) odwołanie nie przysługuje, można natomiast złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji.

Jak otrzymać zezwolenie na transport ponadgabarytowy?

Cały proces możemy podzielić na 4 poniższe etapy.

Etap 1: Złożenie wniosku

Aby uzyskać zezwolenie, należy wypełnić wniosek i dostarczyć go do organu wydającego zezwolenie. Warto podkreślić, że wszystkie pola wniosku powinny być kompletnie wypełnione.

Etap 2: Ocena wniosku

Organ wydający zezwolenie dokonuje oceny wniosku, uwzględniając parametry pojazdu i trasę przejazdu. W przypadku braków lub błędów we wniosku może być wymagane jego ponowne złożenie.

Etap 3: Uzyskanie zgód

Przy zezwoleniach kategorii V konieczne jest dodatkowo uzyskanie zgód wszystkich zarządców dróg, koncesjonariuszy autostrad, a w przypadku miast na prawach powiatu także prezydentów miast, ponieważ trasa jest ustalana indywidualnie. Uwzględnia się przy tym stan techniczny dróg i obiektów mostowych oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Etap 4: Wydanie zezwolenia

Po spełnieniu wszystkich warunków organ wydający zezwolenie podejmuje decyzję administracyjną i wydaje zezwolenie na transport ponadgabarytowy.

Wsparcie profesjonalistów

Przedsiębiorcy planujący transport ponadnormatywny często napotykają na wiele trudności związanych z procedurami uzyskiwania zezwoleń. Dlatego warto skorzystać z usług profesjonalistów, którzy mają aktualne informacje o regulacjach prawnych obowiązujących w różnych krajach Unii Europejskiej.